het verhaal van cha-lu-pa
Blind gekocht / Tot op het bot gestript / De langste dag / Happy end / Korte verhalen
zonder bezichtiging
De makelaar haalde de advertentie binnen twee uur na plaatsing weer offline – er was simpelweg te veel belangstelling. Wij waren toen al in de auto gesprongen en onderweg.
Vanaf het hek belde ik als eerste mijn vrouw – ik vroeg haar of ze ermee instemde dat ik het huis bindend zou reserveren zonder het vanbinnen te hebben gezien. De makelaar nam de telefoon al niet meer op, dus stuurde ik meteen een bericht dat we klaarstonden om te tekenen.
In 2021 was het niet makkelijk om een huis in de natuur te bemachtigen. Iedereen zat thuis, en zelfs wij IT'ers kregen de kriebels om achter het scherm vandaan te komen, de natuur in, naar zwaarder werk.
De sleuteloverdracht viel op mijn verjaardag.
Tot op het bot
Bij het huis hoorde ook een verplichting over hoeveel we zouden opknappen en wanneer. Al snel werd het spannend.
De dakdekkers zeiden: „We kunnen komen, maar u heeft maar een paar weken om alles klaar te maken – daarna gaan we aan een kasteel in Slowakije werken.”
Een ploeg ex-gedetineerden en hun voorman beloofden te helpen bij het slopen van het dak. Ineens stond het huis in het voorjaarsweer van de bergen onder een dun zeil. De wind rukte eraan en trok de haken uit de muur.
Toen kwam er een dag die wel 72 uur leek te duren:
de dag die 72 uur duurde
De eerste dag bouwden mijn broers en ik tot diep in de nacht de bekisting rond het huis. 's Ochtends gingen we na een korte nacht naar ons werk, en 's avonds keerde ik terug om de laatste tien meter af te maken. Tegen de ochtend was alles klaar. De betonploeg kwam, sjouwde de zware pomp de helling op, keek naar het karkas van het huis en mompelde: „Zullen we het niet gewoon de helling af gieten?”
Op één gevel na was alles af en kon ik eindelijk naar de spoedeisende hulp om een splinter uit mijn oog te laten halen die me de hele middag had gekweld. Ik reed met één oog dicht toen mijn moeder belde – over de bouw had ze me nog nooit gebeld. Ik zei dat ik 's nachts alleen nog een stuk gevel moest metselen, anders zouden de mannen de betonnen ringbalk niet voor het weekend kunnen sluiten. Uitstellen kon niet – we zaten precies op de deadline om het beton te laten uitharden vóór de dakdekkers kwamen.
Daarna belde de ene broer, en meteen daarna de andere – mama had ze allebei opgetrommeld. De eerste probeerde ik nog uit zijn hoofd te praten om midden in de nacht te komen; de tweede kreeg mij klein. Alleen had ik geen schijn van kans gehad. Toen ze om tien uur 's avonds allebei arriveerden, wankelde ik van vermoeidheid. Om vijf uur 's ochtends waren we klaar en reden we naar huis. Op de radio werden de slaperigen vrolijk welkom geheten in een nieuwe dag, terwijl voor mij de langste dag net eindigde.
happy end
Week na week namen we minstens één dag vrij om tot diep in de nacht op de bouw te „sporten”. Uiteindelijk hebben we het oude huis tot op de kale muren gestript, de vloeren uitgegraven en de hele tuin omgespit.
Grote dank aan vele vrienden, en vooral aan mijn broer Fífa, mijn schoonvader Petr en aan God – nooit in mijn leven heb ik zoveel gebeden als toen het dak eraf was en de bouwplaats eruitzag als een ruïne uit een oorlogsgebied. En niet alleen toen: in vier jaar stapelden zich zoveel momenten op waarop een happy end onwaarschijnlijk leek. En toch kwam het.
Sinds het voorjaar van 2025 is het huis open, en het is een plezier om deze „verbouwsport” voort te zetten, zodat onze gasten het week na week net een beetje beter hebben 🙂
korte verhalen
Over twee vrome IT'ers
In Loučná heet iedereen Richter – de vervoerder, de kraanmachinist, de bouwmaterialenhandelaar. Op een dag kwam meneer Richter me redden met een spoedlevering materiaal en zei: „Ik lever ook aan een andere IT'er. Die heeft een kasteeltje gekocht, en als hij belt zegt hij altijd ‚breng het maar een keer langs‘. Hij heeft nergens haast mee. Af en toe knapt hij weer een kamer op, maar mensen vieren hun bruiloft ook graag in een kasteelruïne, dus hij zit goed. Vooral is hij ontspannen, want naar eigen zeggen is hij vroom en zorgt God wel voor hem.”
Waarop ik zei: „Ik ben ook vroom, MAAR IK HEB DEADLINES!” 🙂 Sindsdien vraag ik me af of het niet ook zonder al die haast had gekund. En ondertussen zeg ik Psalm 23 voor mezelf op en denk na over hoe je in de praktijk leeft met de regel „De Heer is mijn herder, het ontbreekt mij aan NIETS…”
Over Josif
Op een dag vroeg Josif me: „Maty, hoeveel vrachtwagens zand heb je laten komen?”
Ik zei: „Geen idee, maar veel.”
En Josif liet me zijn kleine troffel zien en voegde eraan toe: „Nou, al dat zand heb ik hiermee tegen de muren gegooid.”
Josif was een Oekraïener op pensioengerechtigde leeftijd. Hij had jarenlang in Tsjechië gewerkt en sprak uitstekend Tsjechisch. Hij verbleef in het huis, zelfs toen het overal vroor, op de hele begane grond de vloeren waren uitgegraven en er maar één kamer boven werd verwarmd. Naast al het stucwerk en nog veel meer redde hij ook een angstaanjagende deadline voor het voorbereiden van alle raamopeningen. Ook die deadline viel als bij toverslag op mijn verjaardag.
Over een inbraak
Op een keer kwamen er zo'n twaalf kinderen van een kerk uit Litomyšl naar Loučná nad Desnou, met twee begeleiders: Fífa en Maty. Die twee vertelden hun 's avonds dat het op het laatste moment niet gelukt was onderdak te vinden voor zo'n grote groep – maar dat er in het dorp een heuvel was met twee verlaten huizen erop, en dat vast niemand het erg zou vinden als we in een ervan zouden overnachten en het 's ochtends precies zo zouden achterlaten als we het aantroffen.
Het was al donker toen we ons in twee groepen opsplitsten om elk één huis te verkennen. Via de portofoon zouden we de anderen laten weten of we een slaapplek vonden. Het ene huis had een open kelder met een ingestort gewelf, wat er heeeel gevaarlijk uitzag. Het andere had in plaats van een dak alleen planken onder een zeil, maar de schuurdeuren stonden open en daar viel te slapen. In de hoek lag een ladder en op drie meter hoogte gaapte een gat in de muur. We besloten dat te onderzoeken. Iedereen stond tot het uiterste gespannen – ik moest de doodsbange jongste zelfs toefluisteren dat ze niet bang hoefde te zijn, want het was ons huis 🙂 Door het gat kwamen we in het woongedeelte vol bedden, een werkende keuken met een kachel… Pas toen was het tijd om ook de anderen te verklappen dat het ons huis was en dat ze een bed mochten uitzoeken 🙂
Voordat het huis officieel openging voor gasten, hebben we hier misschien vijf weekenden met de kerkkinderen doorgebracht. Tijdens een ervan maakten we een provisorisch dak over de kuil voor de jacuzzi, schepten er sneeuw op en kregen met een oude kachel de temperatuur binnen zo'n vijftien graden boven die buiten – en aten daar samen.
Bloedvergiftiging
Ik had een geniaal idee: thuis breken we de al wat oudere keuken uit, brengen die naar het oude appartement in het vakantiehuis, en zetten thuis een nieuwe in elkaar.
Al snel bleek dat deze grootse operatie niet zo soepel zou verlopen als gehoopt. Het hele appartement stond vol met twee halfafgebouwde keukens, en daartussen bewoog zich de vaste bezetting: ik, schoonvader Petr en broer Fífa.
Petr was geloof ik net aan zijn knie geopereerd; Fífa had een buikgriep te pakken, dus nadat hij stiekem was gaan overgeven, was hij de rest van de dag verdacht traag. Ik kon mijn knie niet buigen, want een paar dagen eerder was daar in het huis een spijker in gegaan en het zwol en verstijfde behoorlijk. Enigszins onaangenaam was ook dat mijn koorts begon op te lopen.
Ik weet niet of ik er van dat vrolijke gezelschap op dat moment het slechtst aan toe was, maar toen Hanička van haar werk kwam en mij zag, zei ze „echt niet” en bracht me naar de spoedeisende hulp.
Hanička is ervan overtuigd dat ze me meteen iets tegen de pijn hebben gegeven, want toen ze in het ziekenhuis afscheid van me nam – ik lag met bloedvergiftiging aan het infuus – straalde ik als een zonnetje en herhaalde ik dat ik me heeeel geweldig voelde. Tot op vandaag denk ik dat het niet de pijnstillers waren: het drong eenvoudigweg tot me door dat ik even uit die marathon was gestapt en dat me een paar dagen wachtten met alleen een boek, rust, een bed en de zorg van de verpleegkundigen. De pure vreugde van rust stroomde samen met de antibiotica door mijn aderen. (Toegegeven, er zaten ook schaduwkanten aan – zoals toen ze met een lepeltje de pus uit mijn knie schraapten – maar verder was het een van de rustigste vakanties die ik ooit heb gehad.)
Over de miljonair uit Oekraïne
Op een dag kwam Josif stiekem bij me met een klein muntje en vroeg of ik hem kon helpen het te verkopen – iemand had het ergens in Oekraïne gevonden en het zou een fortuin waard zijn. Ik zocht op numismatische sites en het bleek werkelijk een zeldzaamheid ter waarde van enkele miljoenen. Josif zag zichzelf al het buurhuis kopen, en ik begon muntdeskundigen aan te schrijven. Ik meen dat het een universitair docent van de Karelsuniversiteit was die zo vriendelijk was mij het trieste bericht te sturen: een vervalsing. Jammer. Een zo hardwerkend en eerlijk mens als Josif had het verdiend op zijn oude dag miljonair te worden. Op meneer Richter maakte het altijd indruk hoe nauwgezet en zelfstandig hij daar helemaal zonder toezicht werkte.
Het metselwerk bij mij moest ooit ophouden en Josif trok verder. Een halfjaar later hoorde ik dat kanker hem had geveld en dat de artsen hem nog een paar maanden gaven. Maar hij kwam eruit, en naar verluidt rent hij tot op de dag van vandaag tussen de chemokuren door over bouwplaatsen in Olomouc.
Contact
Loučná nad Desnou, Rejhotice 118, Tsjechië
Matyáš en Hana Hájek
info@cha-lu-pa.cz
721 641 358
